تفسير : شدت عمل در برابر پيمانشكنان در اين آيات به گروه ديگرى از دشمنان اسلام كه در طول تاريخ پر ماجراى پيامبر ص ضربات سختى بر مسلمين وارد كردند و سرانجام نتيجه دردناك آن را چشيدند اشاره مىكند . اين گروه همان « يهود » مدينه بودند كه مكرر با پيامبر ص پيمان بستند و پيمان خويش را ناجوانمردانه شكستند . اين آيات روش محكمى را كه پيامبر با اين گروه پيمانشكن بايد در پيش گيرد بيان مىكند ، روشى كه مايه عبرت ديگران و رفع خطر اين گروه گردد . نخست آنها را بىارزشترين موجودات زنده اين جهان معرفى كرده مىگويد : « بدترين جنبندگان نزد خدا كسانى هستند كه راه كفر پيش گرفتند و هم چنان به آن ادامه مىدهند و به هيچ رو ايمان نمىآورند » ( * ( إِنَّ شَرَّ الدَّوَابِّ عِنْدَ اللَّه الَّذِينَ كَفَرُوا فَهُمْ لا يُؤْمِنُونَ ) * ) . تعبير به « * ( الَّذِينَ كَفَرُوا ) * » شايد اشاره به اين باشد كه بسيارى از يهود مدينه قبل از ظهور پيامبر اسلام طبق آنچه در كتب خود ديده بودند نسبت به وى اظهار علاقه و ايمان مىكردند ، بلكه مبلغ او بودند و مردم را براى ظهورش آماده مىساختند ، ولى پس از ظهورش چون منافع مادى خويش را در خطر ديدند به كفر گرائيدند و آن چنان در اين راه سرسختى نشان دادند كه هيچ اميدى به ايمان آنها نبود ، آن چنان كه قرآن مىگويد « * ( فَهُمْ لا يُؤْمِنُونَ ) * » . سپس مىگويد « اينها همان كسانى بودند كه با آنها عهد و پيمان بستى كه